Մեկ միլիոնանոց պայմանագիր․ ինչպես Մերի Փիքֆորդը ընդմիշտ փոխեց Հոլիվուդի տնտեսությունը

1916 թվականի հունիսի 24-ը՝ այսինքն, ուղիղ 110 տարի առաջ այս օրը, ընդմիշտ փոխեց համաշխարհային կինոարտադրությունը։ 24-ամյա դերասանուհի Մերի Փիքֆորդը պայմանագիր ստորագրեց Famous Players-Lasky ստուդիայի հետ (որը հետագայում վերածվելու էր հսկա Paramount Pictures-ի)։ Դա կինեմատոգրաֆի պատմության մեջ առաջին յոթանիշ պայմանագիրն էր։ 

Ոսկեգույն վարսերով փխրուն աղջիկը, ով ողջ մոլորակին հայտնի էր որպես «Ամերիկայի սիրելի», ապացուցեց, որ ինքը ոչ միայն էկրանային կերպար է, այլև իր դարաշրջանի ամենախիստ, հաշվենկատ և առաջադեմ գործարարը։ Մինչ այս գործարքը դերասաններն ընդամենը անանուն տիկնիկներ էին պրոդյուսերների ձեռքում։ Փիքֆորդը կործանեց հին համակարգը և միայնակ ստեղծեց կինոաստղերի ժամանակակից ինստիտուտը։

Պատմական գործարքի ֆինանսական անատոմիան

Պայմանները, որոնք Փիքֆորդը ներկայացրեց ստուդիայի ղեկավար Ադոլֆ Ցուկորին, ցնցեցին այն ժամանակվա ողջ գործարար աշխարհը։ Դերասանուհին կառուցեց վճարումների կատարյալ բազմամակարդակ համակարգ, որը նրան երաշխավորում էր հսկայական կարողություն՝ անկախ շուկայական տատանումներից։

3

Համաձայնագրի հիմնական թվերը

Ֆիքսված գումարը 1,040,000 ԱՄՆ դոլար էր՝ երկու տարվա աշխատանքի համար։ Գնաճը հաշվի առնելով՝ այս գումարն այսօր համարժեք է մոտ 28–30 միլիոն դոլարի։

Բացի այդ, ամեն շաբաթ, խստորեն երկուշաբթի օրերին, դերասանուհու հաշվին մուտք էր լինում 10,000 դոլար։ Որպեսզի պատկերացնեք, դրանից ընդամենը մեկ տարի առաջ Չարլի Չապլինը Essanay ստուդիայի հետ իր աղմկահարույց պայմանագրով ստանում էր շաբաթական «ընդամենը» 1,250 դոլար ։

Երաշխավորված աշխատավարձից բացի, Փիքֆորդը վերցնում էր իր յուրաքանչյուր ֆիլմի հասույթի զուտ շահույթի 50%-ը։ Իսկ ամեն մի ամբողջությամբ ավարտված և ստուդիային հանձնված ֆիլմի համար նրան վճարվում էր առանձին պարգևավճար՝ մինչև 300,000 դոլար լրացուցիչ։

Ավելին, քան փողը․ բացարձակ իշխանություն նկարահանման հրապարակում

Այս պայմանագրի գլխավոր հեղափոխությունը նույնիսկ ռեկորդային գումարները չէր։ Մերի Փիքֆորդն առաջինն էր դերասաններից, ով հասկացավ, որ ֆինանսական հաջողությունն անհնար է առանց ստեղծագործական գործընթացի տոտալ վերահսկողության։ Հոգնելով թույլ սցենարներից և ուրիշների ռեժիսորական սխալներից՝ նա պահանջեց իրավական անկախություն։

Նրա ֆիլմերի արտադրության համար ստուդիայի ներսում ստեղծվեց ինքնավար ստորաբաժանում՝ Mary Pickford Film Corporation-ը։ Պայմանագիրը դերասանուհուն օժտեց աննախադեպ լիազորություններով։ Նա ստացավ պաշտոնական իրավունք՝

1.    Անձամբ հաստատելու, վերագրելու և վետո դնելու ցանկացած սցենարի վրա։
2.    Ինքնուրույն վարձելու և աշխատանքից ազատելու ռեժիսորներին, օպերատորներին և երկրորդ պլանի դերասաններին։
3.    Լիովին վերահսկելու ֆիլմերի վերջնական մոնտաժը («final cut»)։
4.    Անձամբ ղեկավարելու գովազդային արշավները և որոշելու ֆիլմերի առաջխաղացման ռազմավարությունը։

3

Միլիոնանոց պայմանագրից դեպի սեփական կայսրություն

1916 թվականի պայմանագիրը Փիքֆորդին թույլ տվեց թողարկել համր կինոյի գլուխգործոցներ, ինչպիսիք են «Աղքատ փոքրիկ հարուստ աղջիկը» և «Ծովերի աստղը», որոնք ստուդիային միլիոններ բերեցին։ Սակայն մեկ կինոընկերության շրջանակներում բացարձակ իշխանությունը շուտով նեղ թվաց դերասանուհու ամբիցիաների համար։ Խոշոր ստուդիաների պրոդյուսերները փորձում էին իրենց պայմանները թելադրել կինոթատրոններին՝ արգելափակելով անկախ վարձույթը։

Նույն 1916 թվականին Մերի Փիքֆորդն անում է հաջորդ արմատական քայլը, որը վերջնականապես ամրապնդեց նրա կարգավիճակը որպես ինդուստրիայի գլխավոր բարեփոխիչ։ Միավորվելով Չարլի Չապլինի, Դուգլաս Ֆերբենքսի և Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիթի հետ՝ նա հիմնում է սեփական անկախ կինոընկերությունը՝ United Artists-ը։

Այս կորպորացիան ստեղծվել էր դերասանների կողմից և դերասանների համար։ Այն թույլ տվեց ֆիլմերի ստեղծողներին ուղղակիորեն վաճառել իրենց ժապավենները կինոթատրոններին՝ շրջանցելով միջնորդներին, և վերցնել շահույթի 100%-ը։ Չարլի Չապլինը, ով հիանում էր իր գործընկերոջ գործարար ձիրքով, կատակով Մերիին անվանում էր «Ոսկեգույն վարսերով բանկ»՝ խոստովանելով, որ բաժնետոմսերի, ամորտիզացիայի և պայմանագրերի հարցերում նրան հավասարը չկար Ուոլ Սթրիթում։

110 տարի առաջ այս օրը ստորագրելով մեկ միլիոնանոց պայմանագիրը՝ Մերի Փիքֆորդն ապացուցեց, որ դերասաններն այլևս ապրանք չեն։ Այդուհետ նրանք իրենք դարձան Հոլիվուդի գլխավոր տերերը։

Tweet