×
186
Թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի Ռոզի Ավետիսովան եւ բեմադրիչ Մհեր Զաքարյանը միասին արդեն մի քանի ներկայացում են ստեղծել: Նրանք աշխատանքի շնորհիվ նաեւ ընկերացել են ու BRAVO.am-ի համար զրուցել հետաքրքիր թեմաների շուրջ:
Ռոզի. Նոր ես վերադարձել հայրենիք: Կա՞ հարցադրում, որ սխալ որոշում ես կայացրել:
Մհեր. Դեռ չկա եւ չեմ էլ կարծում, թե կլինի: Զգացողություն ունեմ, որ ամեն ինչ ճիշտ է ու իր տեղում։ Շատ ստեղծագործողների պես ես էլ կանխազգացում ունեմ, որ որոշումս ճիշտ էր: Այս ընթացքում ամեն ինչ իրար հետեւից հաջող է դասավորվում։ Բացի այդ էլ, այստեղ առաքելության զգացում ունեմ, ինչը պարտավորեցնող է, բայց նաեւ հիասքանչ: Ես էլ քեզ մի հարց ունեմ:
Ռոզի. Ապա: Այնքան լավ էր, որ ես էի քեզ հարց տալիս (ծիծաղում ենք,-հեղ.):
Մհեր. Դու ինձ վստահո՞ւմ ես:
Ռոզի. Շատ:
Մհեր. Իսկ կա՞ մի պահ, որից հետո ես սկսել վստահել։
Ռոզի. Ինձ համար առաջին տպավորությունն ու զրույցը շատ կարեւոր են: Իմ կյանքում, երեւի, մի դեպք է եղել, որ առաջին տպավորությունը սխալ էր: Ինչ այդ պահին զգում եմ, մինչեւ վերջ էլ այդպես շարունակվում է: Եղել է նախագիծ կամ մարդ, երբ հասկացել եմ՝ չեմ կարող աշխատել, ու չեմ սխալվել: Նման դեպքերում հենց ինտուիցիադ է հուշում:
Քեզ հետ ամեն ինչ նախապես գցել-բռնելու, հասկանալու եւ մտորելու ժամանակ չունեինք. արագ ու փուլ առ փուլ էինք առաջ գնում: Քո հանդեպ վստահությունը կարճ ժամանակ անց եկավ, երբ փորձերին տեսա աշխատելուդ ձեւն ու պատասխանատու լինելդ: Բնականաբար, ամեն ինչի շուրջ չէ, որ մեր պատկերացումները համընկնում են, բայց որպես դերասան-ռեժիսոր՝ մեր միջեւ քիմիա կա: Դերասանը ռեժիսորի գաղափարը կրողն ու իրականացնողն ես, եւ եթե վստահություն չի լինում, ընթացքից հաճույք չես ստանում, ամբողջությամբ չես տրվում, քեզ թույլ ու թեթեւ չես զգում: Եթե ռեժիսորին չվստահեմ, փակված կմնամ, ոչ մի էմոցիա ցույց չեմ տա ու ներքին շարժ չեմ ունենա։
Մհեր. Ռոզ, իսկ քո կարծիքով՝ մարդկային եւ պրոֆեսիոնալ ի՞նչ որակներ պետք է ունենա ռեժիսորը:
Ռոզի. Ավելի լավ է՝ վատ մարդ լինի, քան վատ մասնագետ, թեեւ կյանքում շատ դեպքերում հակառակ կերպով ենք առաջնորդվում: Թատրոնում միասին շատ երկար պրոցես ենք անցնում, բայց եթե վերջում ձեր արտադրանքը հանդիսատեսին չի գոհացնում, չես կարող բացատրական գրել ու նշել, որ նա հրաշալի մարդ է, ամեն անգամ պատրաստ կլինեմ հետն աշխատելու, եւ ոչինչ, եթե ձախողումներ կունենանք։ Շատ բարդ է ընտրություն անել, բայց միեւնույն է՝ կընտրեի լավ մասնագետին։
Մհեր. Ուղղակի այս դեպքում լավ ու վատ մարդ ձեւակերպումները չեմ հասկանում, որովհետեւ ամեն մեկը դրանց սեփական ընկալումներն ունի:
Ռոզի. Գուցե նրա արժեհամակարգն ինձ համար ընդունելի չէ կամ բարդ է իր հետ աշխատել. կոպիտ է։
Մհեր. Մենք աշխատում ենք թատրոնում ու կինոյում, որտեղ ես պետք է ողբերգություն գտնեմ, դիպչեմ քո ցավոտ կետերին ու փորձեմ օգտագործել դրանք՝ ձեւափոխել, մոդելավորել ու տանել բեմ: Այդ պարագայում կարող ես ինձ վատ մարդ համարել, որովհետեւ ստիպում եմ քեզ ցավ ապրել, բայց չէ՞ որ այդկերպ մենք ստեղծագործում ենք:
Ռոզի. Իրականում մեր մասնագիտությունը հենց դրա մասին է: Որքան էլ չուզես, ինքդ քո ցավոտ տեղերը փորում ես, չես փակում ու անցնում առաջ, անընդհատ վերադառնում ես դրանց, որովհետեւ մասնագիտական առումով դրանք քեզ հնարավորություն են տալու ավելի ցայտուն խաղալ այն, ինչն արդեն ապրել ես։ Ավելի քան վստահ եմ, որ հաճախ ոչ հաջող կենսագրությունները ստեղծագործողներին օգնում են: Հայտնիներին ուսումնասիրելիս հիմնականում չեք գտնի բացարձակ երջանիկ ու հարմարավետության մեջ ապրող, կամ էլ երջանիկ անձնական կյանքով մարդկանց:
Մհեր. Նույն ինքը՝ Մերլին Մոնրոն:
Ռոզի. Բոլորիս համար սուպերաստղ է, որը շողում էր ու երջանկության խորհրդանիշ էր իր ժպիտով, բայց իրականում դժբախտ կին էր: Ցավոք, հաճախ ստեղծագործող մարդու կյանքը դրա մասին է: Եթե այդ ցավոտ կողմը չլինի, քեզ քամելու տեղ չես ունենա։ Իսկ ռեժիսորն, իմ ընկալմամբ, պետք է նախ պրոֆեսիոնալ լինի, ամբողջապես հասկանա իր աշխատանքն ու սիրի այն, որ դու էլ նրա հետ կարողանաս այն սիրել: Դա դեռ ուսանողական տարիներին իմ կուրսղեկ Վահե Շահվերդյանի օրինակով եմ հասկացել: Նա այնքան էր սիրում թատրոնը, ստեղծագործելիս փայլում էր, ծաղկում, երջանկանում, եւ մենք էլ նրա հետ ապրում էինք այդ ամենն ու սկսեցինք նույն կերպ սիրել թատրոնը:
Բայց այդ կարեւոր կետերի հետ մեկտեղ ինձ համար շատ կարեւոր են ռեժիսորի՝ առաջնորդի որակներն ու խստությունը: Թատրոնն ինքնին կարգապահություն է պահանջում: Սիրում եմ խստություն ու պահանջկոտություն, եւ երբ քեզ գցում են այդ պայմանների մեջ, դու էլ ես լավ արդյունք տալիս։ Իսկ ինձ համար գերխնդիրը լավ արդյունք ունենալն է: Եթե հայտնվեմ բացարձակ հարմարավետ գոտում, չեմ աշխատի ու կդառնամ ալարկոտ կատու, ինչպիսին որ կամ (ծիծաղում է Մհերը,- հեղ.): Իմ մեջ կա նաեւ այդ տեսակը, որը չի սիրում ոչինչ անել, կարող է ուտել ու ժամերով պառկել՝ ապրելով կատվի կյանքով։ Հաջորդ հարցս այսպիսին է՝ ինչպե՞ս ես ընտրում քո դերասաններին:
Մհեր. Երբեմն կարող են որոշիչ լինել արտաքին տվյալները, երբեմն՝ պատրաստակամությունը, երբ տեսնում ես, որ դերասանը բաց նյարդի պես ուզում է ու պատրաստ է քեզ հետ ճանապարհորդության գնալ։ Դա ինձ համար ամենակարեւորն է:
Ռոզի. Իսկ եթե շնորհքը չկա՞: Ես այդպիսի մարդկանց հանդիպել եմ, որ ուզում են աշխատել, բայց ձիրք չունեն:
Մհեր. Եթե արդեն թատրոնում է ու քասթինգի է մասնակցում, ուրեմն արժանի է: Իմ ճանապարհը խոչընդոտներով լի է եղել. շատ դժվարություններով եմ անցել, նոր սկսել աշխատել թատրոնում։ Ութ տարի Երեւանում ու Մոսկվայում 2 տարբեր ինստիտուտներում եմ սովորել: Ցանկացել են առաջին կուրսից հանել, որովհետեւ չէին հասկանում՝ ինչ է կատարվում, ո՞վ է այս տղան ու ի՞նչ է ուզում անել։ Բայց եթե հասել եմ թատրոնում աշխատելուն, ուրեմն տաղանդից բացի, նաեւ անհրաժեշտ բնություն եմ ունեցել:
Ռոզի. Մեծագույն երջանկություն է, երբ գտնում ես քո ռեժիսորին։ Ես պիտի սիրահարվեմ ռեժիսորին. նրա հանդեպ հավատն ու վստահությունը սիրահարվածության պես են, որ իր հետ անցնեմ ողջ ճանապարհը: Քո ասած ճանապարհորդությունը հեշտ է դառնում, երբ հասկանում եք, որ իրար հետ ինչ խելառություն ասես կարող եք անել։ Իհարկե, այս դեպքում ճաշակի, մտքի, էսթետիկայի հարց էլ կա։
Մհեր. Նույնիսկ երբ ձեր ճաշակները չեն համընկնում, դա էլ է հետաքրքիր փորձ. դիմացինի մեջ տեսնում ես մի բան, որը քեզ ծանոթ չէ, բայց դուր է գալիս: Երբ «Կամելիազարդ տիկինն» էիր խաղում, նայում էի քեզ ու մտածում. «Ես նման բան չեմ բեմադրել, բայց կարծես թե վատ չէ» (Ռոզին ծիծաղում է,- հեղ.): Ավարտին մոտ տեսարանում որոշակի խելագարության նոտաներ եմ տեսնում, բայց ես այդպիսի բան չեմ մտածել. քո առաջարկած տարբերակն ինձ հետաքրքրեց: Ռեժիսորը ներկայացումը տասնյակ անգամներ է նայում ու անընդհատ ուզում ավելի շատ խորանալ, ինչի համար, իհարկե, դերասաններն ինձ ատում են: Համաշխարհային գրականության թեմաներն անծայրծաիր խորն են, ու դրանք հնարավոր է հարյուրավոր տարբերակներով մեկնաբանել:
Ռոզի. Գալիս է մի պահ, որ դերասանին իր արածն էլ չի բավարարում: Կերպարդ երկար խաղալու ընթացքում սկսում ես խեղդվել. մի օր հասկանում ես, որ պատերը շատ նեղ են, ու ուզում ես դրանք ձեռքով հրել ու մեծացնել: Նոր բանի կարիք ես զգում, այլապես նույն բանը կրկնելով՝ կդադարես հաճույք ստանալ:
Մհեր. Նման դեպքերում կարեւոր է, որ ռեժիսորը քո կողքին լինի։
Ռոզի. Ռեժիսորը կարող է ասել. «Այդպես մի արա, դա իմ ներկայացումը չէ», բայց դերասանը միայն կատարող չէ, նաեւ ստեղծագործող է: Ռեժիսորը պետք է հետեւի նրա ներսի խմորումներին, որ իր աշխատանքն էլ հաջողի։ Եղել են ռեժիսորներ, որ սահմանների մեջ են դրել: Ուսանող տարիներին իմ մեծագույն ակնածանքը եւ սերը կուրսղեկիս հանդեպ գալիս է նրանից, որ նա երբեք թույլ չէր տալիս կաշկանդված վիճակում խաղալ: Եթե իր դրած խնդիրը չէիր զգում, ասում էր. «Մի արա, կգտնենք քո տարբերակը եւ նույն նպատակին կհասնենք այլ ճանապարհով»։ Միեւնույն է՝ այդ աստիճան չես կարող քո բնությունը փոխել, Մհեր, դու դա շատ լավ ես հասկանում, որովհետեւ մասնագիտությամբ նաեւ դերասան ես եւ գիտես՝ այդ մետամորֆոզն ինչպես է տեղի ունենում։
Մհեր. Միգուցե քեզ տամ հարց, որին արդեն հարյուր անգամ պատասխանել ես, բայց թող լինի 101-րդը (ծիծաղում ենք,- հեղ.): Դու արդեն բավական մեծ ստեղծագործական փորձ ունես, կա՞ դեր, որ ուզում ես խաղալ։
Ռոզի. Նման շատ դերեր կան: Դասական գրականության սիրահար եմ: Այն իսկական օվկիանոս է: Երբ օվկիանոսում ես հայտնվում, հնարավորություն ունես մեծ ձուկ դառնալ, իսկ ակվարիումի մեջ չափերով մեծ լինել չես կարող։ Այն հնարավորություն է տալիս նոր գույներ բերել ու խորը նյութի վրա աշխատել: Դասական հեղինակները փառահեղ են, որովհետեւ մի բառի մեջ ողջ կյանք են տեղադրում։ Ու դու այդ կյանքն ամեն անգամ բացում-բացում ես ու դեռ բացելու տեղ ունես:
Տոլստոյի Աննա Կարենինային դեռ ուսանող տարիներից եմ երազում խաղալ: Վարպետիս հետ, ցավոք, չհասցրինք այն կյանքի կոչել: Դիպլոմայինս Դոստոեւսկու Նաստասյա Ֆիլիպովնա հանձնեցի: Այդ օրը Շահվերդյանն ինձ ասաց. «Մի քիչ էլ մեծացիր ու Կարենիա կխաղաս» (ծիծաղում ենք,-հեղ.)։ Ինչպես բոլոր երեխաները, ես էլ մեծանալու հատկություն ունեմ: Մեծացա, բայց այդ դերը չխաղացի։ Հույս ունեմ, որ այդ ցանկությունը դեռ կիրականանա:
Մհեր. Տեսնենք, տեսնենք (ծիծաղում ենք,-հեղ.)։
Ռոզի. Իրենց դրսեւորումներով ու կերպարների նրբություններով չեխովյան հերոսուհիներ կան, որոնց փոքրիկ աշխարհում ինձ միշտ տեսել ու պատկերացրել եմ: Կան նաեւ շեքսպիրյան գիգանտ կանայք, որոնք երանելի են ցանկացած դերասանուհու համար։ Ժամանակաշրջանների անցումը, երբ հնարավորություն ունես փախչել քո իրականությունից ու ապրել չորս դար առաջվա կնոջ կյանքով, սիրել ու մեռնել նրա պես, հիանալի է։
Իմ սիրելի կերպարները մի ընդհանուր գիծ ունեն՝ բոլորը մահանում են (ծիծաղում ենք,-հեղ.)։ Մեր թատրոնում մի այդպիսի օրենք է գործում. եթե մի մեռնող կերպար կա, ես եմ խաղում։ Բայց դա ուսանողական տարիներից է սկսվել. իմ սիրած բոլոր դերերը մահով են ավարտվում՝ Անտիգոնեն, Նաստասյան: Եկա «Թատրոն տանիք»՝ «Գեթսբի»-ի հերոսուհիս մեռավ, հետո «Կամելիազարդ տիկինը», Ֆրանսուա Սագանի «Մի քիչ արեւ պաղ ջրի մեջ» ներկայացման Նատալին:
Մհեր. Սարոյանի «Մայրիկ, ես քեզ սիրում եմ» ներկայացման մեջ ոչ ոք չի մեռնում:
Ռոզի. Բայց մեծ ներուծ կա (ծիծաղում ենք,-հեղ.)։
Մհեր. Հերոսուհիդ խոր դեպրեսիայի մեջ է:
Ռոզի. Հերոսուհիներս մահանում են ու ամեն անգամ նորից վերածնվում: Դրանում խորհրդանիշ եմ դրել: Մեր մահը կյանքում տեսնելու հնարավորություն չունենք, իսկ թատրոնը նման բան թույլ է տալիս:
Մհեր. «Կամելիազարդ տիկնոջ» ժամանակ ինձ հարց եմ տալիս, թե ինչ է մահը: Թատրոնում մահը երեւակայությանդ համար շատ մեծ հնարավորություններ է բացում։ Մարգարիտ Գոթիեն կյանքի վերջում վերածվում է հրեշտակի, տանիքից թռչում ու գնում է, եւ այդ ժամանակ շատ գեղեցիկ օրորոցային է հնչում: Նկատելի է դառնում, թե կերպարային ինչ մեծ փոփոխություններ են կատարվել ներկայացման սկզբում ու վերջում, երբ հերոսուհին մահանում է։
Ռոզի. Այդ մահացող հերոսուհիների կերպարներում ինձ շատ հարմարավետ եմ զգում: Կան բաներ, հանուն որոնց արժե մեռնել, եւ թատրոնը դա տեսանելի է դարձնում ու միշտ հիշենում այդ մասին։ Երբեմն մենք մեռնում են սիրո համար, երբեմն՝ ճշմարտության կամ արդարության։ Եվ ինձ դուր է գալիս այդ վերջակետը:
Մհեր. Դուր է գալիս մահանալ բեմում (ծիծաղում ենք,-հեղ.)։
Ռոզի. Որովհետեւ վերջակետը մի նոր բանի սկիզբ է ու հաստատում, որ այդ երեւույթը գոյություն ունի: Եվ ավելի պոետիկ ու սիրուն չես կարող դրա մասին ասել, քան մահվան միջոցով ցույց տալ ու մեծացնել երեւույթի մասշտաբը։
Մհեր. Դահլիճի մեծ մասը «Կամելիազարդ տիկնոջ» ավարտին թաց աչքերով է դուրս գալիս թատրոնից, հուսամ՝ կատարսիս են ապրում, իսկ դա միայն լավ է: Հենց նման հույզերի համար են գալիս թատրոն։
Ռոզի. Ինձ թվում է՝ միայն դրա համար են գալիս։ Իսկ մենք ինչի՞ց ենք քո ասած կատարսիսն ապրում:
Մհեր. Եթե շատ անկեղծ լինեմ, կյանքում դա զգալը շատ բարդ է, որովհետեւ մեր մասնագիտության մեջ անընդհատ ուսումնասիրում ես մարդուն, եւ շատ բաներ մեզ համար սովորական են դառնում: Բայց միեւնույն ժամանակ, ավելի հասարակ ու պարզ բաներն են հուզում, հատկապես Երեւանում դա շատ եմ զգում։ Տաքսիով գնում էի բեռնափոխադրող ընկերությունից իրերս վերցնելու, վարորդին հարցրի՝ դեմ չի լինի, որ իր մեքենայով արկղ տեղափոխենք։ Այնքան պատրաստակամ էր, որ այդ 6 ծանր արկղը հասցրեց տեղ, նախ օգնեց բոլորը մեքենայի մեջ դասավորել, ապա տուն բարձրացնել։ Ու ես այդ մարդկային ամենահասարակ օգնությունից շատ հուզվեցի։ Միայն Երեւանում եմ նման բանի ականատես լինում. Եվրոպայում կամ Մոսկվայում այդպիսի վերաբերմունք չեմ տեսել։
Ռոզի. Մեր բնության ու բնավորության մեջ բաներ կան, որոնցից չենք կարող փախչել: Դրանք մեր սիրուն կողմերն են, որ մնացել են ու կմնան։ Ամենապարզ բաները ամենահանճարեղներն են կյանքում: Քո ասած փոքր բաներից ենք կատարսիս ապրում, որովհետեւ մեծերով մեզ զարմացնելը դժվար է: Լավ խաղ ու աշխատանք տեսնելն ինձ համար մեծագույն մոտիվացիայի ու կատարսիսի աղբյուր է, ինչքան էլ որպես մասնագետ եմ նայում ու շատ բաների վրա կենտրոնանում: Մտածում եմ՝ ես էլ վաղը կարթնանամ ու ինչ-որ լավ բան կանեմ. ուզում ես ապրել, ստեղծագործել։ Ինձ համար շատ սիրելի թեմա է, երբ որեւէ կենդանու են փրկում, կերակրում կամ բժշկի տանում: Հասկանում եմ, որ կյանքը հիասքանչ է, ու դեռ ամեն ինչ կործանված չէ այս աշխարհում:
Ցավոք, զբաղվածության պատճառով նույնիսկ խաղընկերներիս ներկայացումները հաճախ չեմ նայում, իսկ ֆիլմերից ինձ շատ է տպավորել «Բուգոնիա»-ն: Այս տարի հայկական մեծ ու խոստումնալից նախագծեր են սպասվում, նաեւ տարբեր թատրոններում են լավ պրոցեսներ տեղի ունենում:
Մհեր. Ես նոր եմ եկել ու շատ բաներ դեռ չեմ հասցրել դիտել: Մոսկվայում կառանձնացնեմ իմ վարպետի՝ Դմիտրի Կրիմովի «Մումու» ներկայացումը: Իրեն շատ եմ կարոտել, իսկ գործերը նայելիս շատ եմ տպավորվում, ասես հետը խոսեմ, զրուցեմ, հարցեր տամ եւ ներկայացման շնորհիվ պատասխաններ ստանամ: Իսկ ֆիլմերից նախորդ տարի նայել եմ Վիմ Վենդերսի «Կատարյալ օրեր»-ն ու մինչ օրս տպավորված եմ: Կինոթատրոնից դուրս գալուց հետո դեռ մեկ շաբաթ դրա ազդեցության տակ էի:
Ռոզի. Ի՞նչ ես անում, երբ ներսումդ ստեղծագործական անկում է լինում։ Բոլորիս հետ էլ նման բան պատահում է:
Մհեր. Այ, սա իսկապես տխուր հարց է (ծիծաղում է,-հեղ.)։ Փորձում եմ հասկանալ պատճառահետեւանքային կապը, որովհետեւ այն հաստատ կա։ Ուրեմն՝ ինչ-որ մի բան եմ բաց թողել: Դա է պետք վերլուծել ու հասկանալ։ Հետո գտնել, թե լցվելու ինչ տարբերակներ կան՝ կարդալ, սպորտով զբաղվել, երաժշտություն լսել, խոսել, նայել, ճամփորդել։ Փորձում եմ դադար տալ ու չվախենալ: Այդ պահին սպառվել ես, ոչինչ չունես, դա էլ է նորմալ: Պետք է ընդունել փաստն ու քեզ չխաբել: Հաստատ ինչ-որ տեղից կլցվես ու կարտահայտվես:
Ռոզի. Կա՞ն նոր գաղափարներ, որ այս տարի հաստատ իրականացնելու ես։
Մհեր. Այո, կան, բայց դեռ չեմ ասի: Երեւանում շատ սիրելի մարդիկ ունեմ, որոնց հետ ուզում եմ աշխատել: Դու էլ նրանց թվում ես:
Ռոզի. Ես չէի էլ կասկածում (ծիծաղում ենք,-հեղ.)։
Մհեր. Շատ եմ ցանկանում վերականգնել հայկական դրամատուրգիան, ինչն ինձ համար շատ կարեւոր է: Հայկական թատրոնների խաղացանկում հայ դրամատուրգներ չկան:
Ռոզի. Մենք ունենք Լեւոն Շանթ, ու նա համարյա չի բեմադրվում, ինչը շատ տխուր է։ Ժամանակին Սունդուկյանում «Հին աստվածներ»-ը կար, ու շատ երկար խաղացին։
Մհեր. Դրանք արդիականացնելու ու այսօրվա լեզվամտածողությամբ մատուցելու կարիք կա: Կարելի է վերցնել հին դրամաներն ու փորձել գտնել ժամանակակից լեզուն եւ մատուցման ձեւը։ Շատ եմ ուզում աշխատել այդ նյութի հետ: Ռոզի, իսկ այսօր հայկական թատրոնն ինչի՞ մասին է։
Ռոզի. Գիտես, հայկական թատրոնը հայկական թատրոնի որոնումների մեջ է: Մի շրջան ապրեցինք, երբ ամեն ինչ քանդվեց ու վերացավ, ոչինչ չմնաց, հետո եղավ եվրոպական, ռուսական ու ամերիկյան ազդեցությունը: Դրանք եկան այնպիսի ալիքով, որ չբռնելու դեպքում կխեղդվեիր: Իսկ այդ ալիքը բռնելը շատ բարդ բան է, որ չկորցնես քո տեսակը, որակը, ճաշակը, ազգային նկարագիրն ու քեզ: 30 տարուց ավելի այդ պրոցեսն ապրում ենք ու դեռ թատրոնի մասով որոնումների մեջ ենք։ Փորձում ենք հասկանալ՝ ուր ենք գնում, ինչի մասին ենք ուզում խոսել, ինչ ենք ուզում մեր հանդիսատեսին տալ։
Ունենալով բազում կոմերցիոն ներկայացումներ, իմանալով, թե որքան մեծ պահանջակ ունի կատակերգությունն այսօր, որ հանդիսատեսը մեծ հաճույքով գումար է տալիս ժամանցային ծիծաղելի ներկայացումներին եւ անհոգ տուն գնում, միեւնույն է՝ այն կարծիքին եմ, որ առաջարկն է ծնում պահանջարկ, եւ դու ես թելադրողը։ Պատահական չէ, որ թատրոնում դերասանները եւ ստեղծագործողները գտնվում են բարձր հարթակի վրա. դա հատուկ մտածված է, եւ նրանք են թելադրում, թե դահլիճում նստած մարդիկ ինչպիսի ճաշակ ունենան, ինչ նայեն, ինչի շուրջ մտածեն, ինչ կարդան: Ինչ տալիս ես, դա էլ վերցնում են։
Թատրոններում մտքի ու ճաշակի մեծ պակաս եմ տեսնում: Երեւանում շատ տարբեր թատրոններ ունենք, բայց հասել ենք նրան, որ դրանք ձեռագրերով իրարից չեն տարբերվում: Քիչ թատրոններ են պահել իրենց ձեռագրերն ու ասելիքը, մնացածը սկսել են կոմերցիոն մտածել ու անել ոչ թե այն, ինչ իրենց մասին է, այլ ինչ վաճառվում է, իսկ դա ամեն ինչ խառնում է իրար։ Իսկ ձեռագրերի պակասը գուցե գալիս է նրանից, որ մենք մասնագետների ու վարպետների պակաս ունենք։
Զրույցը՝ Հասմիկ Բաբայանի
Լուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի
BRAVO.am
